Алга киткән җиһазлар җитештерү тармаклары булган индустриаль илләрдә гомуми продукция бәясенең якынча 50% ы эретеп ябыштыру белән бәйле предприятиеләрдән килә. Базарда көндәшлекне арттыру өчен җитештерүчеләр җитештерү нәтиҗәлелеген арттыруны һәм продукт бәясен киметүне таләп итәләр. Эретеп ябыштыру нәтиҗәлелеген арттыру өчен төрле ысуллар, мәсәлән, гадәттән тыш эретеп ябыштыру параметрларын куллану,гибрид эретеп ябыштыру, күп чыбыклы яки күп дугалы эретеп ябыштыру, һәм яхшыртылган эретеп ябыштыру чыбыклары кулланылырга мөмкин. Бу алдынгы эретеп ябыштыру процесслары эретеп ябыштыру җитештерү нәтиҗәлелеген сизелерлек яхшыртты, киң кулланылыш тапты һәм мөһим өлеш керттеэретеп ябыштыру технологиясен алга этәрү.

XXI гасырга аяк баскач, фән һәм техниканың тиз үсеше белән, югары нәтиҗәле эретеп ябыштыруга игътибар арта бара һәм ул эчке һәм халыкара дәрәҗәдә эретеп ябыштыру технологияләрен тикшерү һәм куллануда үсеш тенденциясенә әйләнде. Элегрәк югары нәтиҗәле эретеп ябыштыруда эретеп ябыштыру материалларын яхшырту төп игътибар үзәгендә иде. Соңгы елларда эретеп ябыштыру автоматизациясен яхшырту югары нәтиҗәле эретеп ябыштыру технологияләрен һәм югары тизлекле эретеп ябыштыру якиюгары утырту тизлегендәге эретеп ябыштырукиләчәк үсеш юнәлешенә әйләнде. "Югары нәтиҗәле эретеп ябыштыру технологиясе" дип аталган сүз, нигездә, югары тизлектә эретеп ябыштыру, югары утырту тизлегендә эретеп ябыштыру һәм югары эретеп ябыштыру нәтиҗәлелеге белән эретеп ябыштыру кебек технологияләр җыелмасын аңлата.

(1) Эретеп ябыштыру нәтиҗәлелеген арттыру ысуллары

Эретеп ябыштыру җитештерү нәтиҗәлелеген арттыру ике аспектны үз эченә ала: берсе - эретеп ябыштыру материалларының эрү тизлеген арттыруга юнәлтелгән югары утыру тизлегендәге эретеп ябыштыру, бу вакыт берәмлегенә күбрәк эретеп ябыштыру материалларын эретүне таләп итә, нигездә калын пластиналы эретеп ябыштыру өчен кулланыла, утыру тизлеге сәгатенә 30 кг кадәр; икенчесе - эретеп ябыштыру тизлеген арттыруга юнәлтелгән югары тизлекле эретеп ябыштыру, аның төп башлангыч ноктасы - эретеп ябыштыру агымын арттыру, шул ук вакытта эретеп ябыштыру тизлеген арттырып, эретеп ябыштыру җылылыгы керүен якынча үзгәрешсез калдыру, нигездә юка пластиналы эретеп ябыштыру өчен кулланыла, эретеп ябыштыру тизлеге гадәти CO₂ газы белән сакланган эретеп ябыштыру тизлегеннән якынча 3-8 тапкыр артыграк.

Хәзерге тикшеренүләр, эшләнмәләр һәм җитештерүдә куллану шартларыннан чыгып, эретеп ябыштыру җитештерү нәтиҗәлелеген арттыру өчен түбәндәге алымнар бар:

• Төрле саклагыч газлар комбинацияләре ярдәмендә чыбык эрүнең максималь тизлеген арттырыгыз, бу эретеп ябыштыруның утыру тизлеген арттырырга ярдәм итәчәк.
• Эретү нәтиҗәлелеген арттыру өчен гибрид җылылык чыганакларын кулланыгыз, мәсәлән, лазер-дуга гибрид эретү, лазер-плазма дуга гибрид эретү һ.б.
• Эретеп ябыштыру җитештерү нәтиҗәлелеген арттыру өчен күп чыбыклы тукландыру яки кайнар чыбыклы тукландыру кулланыгыз, мәсәлән, ике чыбыклы (яки күп чыбыклы) газ белән сакланган эретеп ябыштыру, күп чыбыклы су астындагы дуга белән эретеп ябыштыру, кайнар чыбыклы газ белән сакланган эретеп ябыштыру һ.б.
• Дуга үткәрүчәнлеген арттыру, эретеп ябыштыруның аркылы кисемтәсен киметү һәм эретеп ябыштыру нәтиҗәлелеген арттыру өчен актив элементларның уникаль химик үзлекләрен кулланыгыз, мәсәлән, A-TIG эретеп ябыштыру, A-лазер процессы һ.б.
• Тар ара белән эретеп ябыштыру кебек, эретеп ябыштыруның кисемтә мәйданын һәм металл утырмасын киметү өчен чокыр зурлыгын киметегез.
• Эретү тизлеген арттыру өчен эретеп ябыштыру көч чыганакларының махсус чыгыш дулкын формаларын кулланыгыз.

Хәзерге вакытта, халыкара билгеләмәюгары нәтиҗәле металл актив газ (MAG) белән эретеп ябыштыру(DVS-No.0909-1 карагыз): диаметры 1,2 мм булган чыбык өчен, чыбык бирү тизлеге 15 м/мин артып киткән яки 8 кг/сәг тан артык утыру тизлеге булган MAG эретеп ябыштыру югары нәтиҗәле MAG эретеп ябыштыру дип атала. Кайбер югары нәтиҗәле MAG эретеп ябыштыруның утыру нәтиҗәлелеге сәг 20 кг га җитәргә мөмкин.

(2) Югары нәтиҗәле MAG эретеп ябыштыру материаллары

Хәзерге вакытта MAG эретеп ябыштыруның эффективлыгын арттыру чаралары арасында, киң кулланыла торган ысул - каты чыбыкларны флюслы үзәкле чыбыклар белән алыштыру. Тимер порошогы белән металл үзәкле чыбыклар куллану каты чыбыклар белән чагыштырганда, эретеп ябыштыру эффективлыгын 50% тан артыкка арттырырга мөмкин. Моннан тыш, саклаучы газ составын көйләү чыбыкның эретеп ябыштыру эффективлыгын сизелерлек яхшырта ала.

• Каты чыбыклар 1,0-1,2 мм диаметрлы чыбыклар өчен яраклы. Бик нечкә чыбыкларны югары тизлекле чыбык белән тәэмин итү авыр, чөнки аларның катылыгы җитәрлек түгел; ә диаметры 1,2 мм дан зуррак булган чыбыклар белән югары ток астында да тотрыклы әйләнүче дуга күчерү җиңел түгел.
• Флюс-үзәкле чыбыклар 1,2-1,6 мм диаметрлы булырга мөмкин. Металл-үзәкле һәм шлак формалаштыручы флюс-үзәкле чыбыклар зур эретеп ябыштыру параметрлары белән югары нәтиҗәле MAG эретеп ябыштыруга ирешә ала. Аеруча металл-үзәкле чыбыклар өчен, металл порошогы белән тулыландыру тизлеге югары булу сәбәпле (45% ка кадәр), 1,6 мм диаметрлы металл-үзәкле чыбыкны 380А эретеп ябыштыру тогы һәм 38В эретеп ябыштыру көчәнеше параметрлары белән кулланганда, чыбыкның эрү тизлеге сәгатенә 9,6 кг га җитәргә мөмкин.

Металл үзәкле чыбыкларның тамчы белән күчүе каты чыбыкларныкына охшаш. Флюс үзәкле чыбыкларны гадәти сиптерү һәм югары тизлекле кыска ялганышлы күчү рәвешендә эретеп ябыштырырга мөмкин, ләкин әйләнүче дуга күчүен булдыра алмый. Рутил флюс үзәкле чыбыкларның максималь чыбык бирү тизлеге 30 м/мин га җитә ала, ә төп флюс үзәкле чыбыкларның чыбык бирү тизлегенең югары чиге якынча 45 м/мин, чыбыкның эрү тизлеге сәгатенә 20 кг кадәр җитә.

(3) Югары нәтиҗәле MAG эретеп ябыштыруда тамчы күчерү төрләре

Гадәти MAG эретеп ябыштыруда, эретеп ябыштыру тогы арткан саен, тамчы күчерү формасы кыска ялганышлы күчерүдән, шарсыман күчерүдән сиптерүгә үзгәрә. Яхшы эретеп ябыштыру формалашуын тәэмин итү шарты белән, тамчы сиптерү өчен чик ток якынча 400 А тәшкил итә.

Югары утыру тизлегендәге MAG эретеп ябыштыруында, күп компонентлы саклаучы газларның физик үзлекләрен комплекслы куллану һәм чыбыкның сузылуын тиешенчә арттыру ярдәмендә, гадәти булмаган MAG эретеп ябыштыруның югары ток һәм югары көчәнеш диапазонында чыбыкның эрү тизлеген шактый арттырырга мөмкин, һәм шул ук вакытта тамчы күчерү морфологиясе дә мөһим үзгәрешләргә дучар була. Аның төп формалары: гади сиптерү күчерүе, югары тизлекле кыска ялганыш күчерүе, әйләнүче сиптерү күчерүе һәм югары тизлекле сиптерү күчерүе.

• Гадәти сиптерү дугасы: өлкәсендәюгары тизлекле эретеп ябыштыру, сиптерү дугасының чыбык белән туклану тизлеге 15-20 м/мин диапазонында.
• Югары тизлекле кыска ялганышлы тапшыру дугасыЮгары тизлекле кыска ялганышлы күчерү дугасы эретеп ябыштыру көчәнешен киметү һәм чыбык бирү тизлеге диапазонында коры сузылуны 15-20 м/мин эчендә арттыру юлы белән алына. Коры сузылуны 40 мм га кадәр арттыру аркасында, чыбыкның очы йомшара һәм әйләнә башлый, чыбык күчәреннән 1-2 мм тайпылыш белән. Әйләнүче чыбык очы эретеп ябыштыруның ике ягында да периодик кыска ялганышлы күчерү ясый.
• Әйләнүче сиптергеч тапшыру дугасыӘйләнүче дуга чыбык очы югары ток белән йомшартылганда һәм дуга көче белән читкә юнәлтелгәндә барлыкка килә. Диаметры 1-2 мм булган чыбыклар өчен чыбык бирү тизлеге 25 м/мин яки аннан да югарырак булырга тиеш, һәм эквивалент минималь эретеп ябыштыру тогы якынча 450А тәшкил итә. Чыбыкның ирекле очының чыбык күчәреннән гомуми тайпылышы берничә миллиметр тәшкил итә, моны эретеп ябыштыру вакытында ялангач күз белән дә күзәтергә мөмкин.
• Югары тизлекле сиптерү дугасыУл тамчыларның күчәр буйлап күчүе белән характерлана, чыбыкның туклану тизлеге 20 м/мин артып китә, ​​һәм тамчының зурлыгы чыбык диаметрына якынча тигез. Дугадагы тамчыларның берәм-берәм күчүе белән чагыштырганда, бу процесс иң яхшы нәтиҗә бирә. Тамчыларны аеру процессы шул ук ысул белән кабатлана, һәм тар, концентрацияләнгән һәм күзне камаштыручы плазма нуры югары тизлекле сиптерү дугасының үзенчәлеге булып тора. Йомшартылган чыбык очы төшкәч, дуга озынлыгы кими һәм плазма дугасы колоннасы киңәя, аннары эрегән тамчы белән чыбык очы арасында сыек күпер барлыкка килә. Сыек күпер электромагнит кысылу көче тәэсирендә өзлексез кысыла, бу дуганы киңәйтә. Чыбык очы белән тамчы арасындагы күпер җитәрлек кечкенә булгач, күпер тирәсендә плазма барлыкка килә. Күпер өзелгән мизгелдә, югары тизлекле сиптерү дугасы яңадан кабына, тар һәм концентрацияләнгән плазма агымын формалаштыра. Югары тизлекле сиптерү дугасы өчен, тирән, ләкин тар үтеп керү формасы аркасында, эретү тамыры эрегән металл белән тулысынча тутырыла алмый.